یک روز کاری با معاون بین الملل

دکتر انگجی :اینجا وزارت امور خارجه بزرگترین دانشگاه جهان است!

تصویر مطلب دکتر انگجی :اینجا وزارت امور خارجه بزرگترین دانشگاه جهان است!
  • جمعه 7 فروردین 1394
  • 3460
اینجا دیپلماتیک‌ترین زیرمجموعه دانشگاه آزاد اسلامی است، جایی که اصول دیپلماسی حتی در انداختن فرشی زیبا به زیرپای مهمانان اتاق ریاست و سالن جلسات نیز رعایت شده و شواهد نشان می‌دهد که فردی آشنا به امور بین‌الملل و عرف دیپلماتیک هدایتش را برعهده دارد.

هماهنگی‌ها انجام و بنا شد از نیمه‌های روز با دکتر سیدجواد انگجی، معاون امور بین‌الملل دانشگاه آزاد همراه شوم، اما ساعت حضورم با ساعت یکی از کلاس‌هایش در دانشکده کشاورزی واحد علوم و تحقیقات همزمان شده و باید چند دقیقه‌ای منتظر بمانم، در این مدت برنامه‌های روزانه معاون امور بین‌الملل را از مسوول دفترش می‌پرسم و توضیح می‌دهد که از ساعت 8 صبح روز کاری رییسش با جلسه‌ای با مدیر واحد بین‌المللی جلفا آغاز شده و بعد هم معاون فنی و مهندسی واحد تهران مرکز، رییس واحد آکسفورد و رییس واحد افغانستان جلسات جداگانه‌ای با دکتر انگجی داشته‌اند. پس از آن هم دکتر برای تدریس به دانشکده کشاورزی رفته است. توضیحات مختصری درباره زیرمجموعه‌های معاونت امور بین‌الملل و نحوه فعالیت آنها می‌دهد. در این میان دکتر انگجی وارد و بلافاصله پیگیر جلسه چند دقیقه دیگرش با مهندس هاشمی، معاون عمرانی دانشگاه آزاد می‌شود و در حالی که مشغول جمع کردن چند گزارش و سند است، می‌گوید: در این جلسه درباره فعالیت‌های عمرانی واحدهای بین‌المللی و برون‌مرزی صحبت خواهیم کرد و یک‌سری پیشنهادات هست که باید ارائه کنیم تا در صورت موافقت، برای جذب اعتبارات لازم آن اقدام شود.

چند دقیقه بعد مهندس ‌هاشمی، معاون عمرانی دانشگاه نیز وارد می‌شود و به سالن جلسات می‌رود. انگجی به استقبالش می‌رود و جلسه با نیم ساعت تأخیری که از قبل اطلاع‌رسانی شده بود، آغاز می‌شود.

بیرون از سالن جلسات اطلاعاتم از این معاونت را با چند سوال از مسوول دفتر بیشتر می‌کنم. دکتر انگجی از پنجم اسفند ماه سال 92 با حکم دکتر حمید میرزاده به این سمت منصوب شده و از همان زمان اولویتش را حضور فعال دانشگاه در کشورهایی که تأسیس دانشگاه در آنها به مصلحت و صلاح دانشگاه بوده و نیز ارتقاء کیفی واحدهای بین‌المللی و برون‌مرزی موجود قرار داده؛ همان اولویتی که رییس دانشگاه نیز در حکم صادره برای انگجی، بر آن تأکید کرده بود.

جلسه با معوان عمرانی دانشگاه زیاد طول نمی‌کشد، مهندس ‌هاشمی از سالن جلسات خارج می‌شود و انگجی چند دقیقه‌ای را ایستاده با رییس واحد بین‌المللی جلفا صحبت می‌کنم، از اتاق جلسات خارج می‌شود و در حالی که مشغول صحبت است، با اشاره دست تعارف می‌کند که وارد اتاقش شوم. اتاقی که فرشی با رنگ روشن به زیر مبلمان گوشه سمت راست آن انداخته شده و انتهای سمت چپ اتاق نیز میز کاری قرار دارد، چند پرچم ایران روی میز و کتابخانه جای گرفته و بسته‌های شکلات و شیرینی روی میز دیده می‌شود.

چند دقیقه بعد گفتگوی ما با حضور رییس واحد جلفا آغاز می‌شود.

* از واحد آکسفورد چه خبر ؟

این واحد در دوران مدیریت قبل تعطیل شده بود و اگر کسی با روال اداری کشور انگلیس آشنایی داشته باشد، می‌داند که فعال کردن مجدد آن به چه سختی‌هایی روبه‌روست. با این وجود ما اقدامات خود را برای راه‌اندازی آن آغاز کردیم و مکاتباتی دیپلماتیکی نیز در این خصوص انجام شد که خوشبختانه به نتایج خوبی هم رسیدیم و با کارهای جدی که همکاران من انجامش دادند، به احتمال زیاد، حدود 20 نفر به عنوان اولین گروه پس از تعطیلی واحد آکسفورد، در اسفندماه به این واحد خواهند رفت. البته در این خصوص هماهنگی‌هایی باید با شورای عالی انقلاب فرهنگی انجام شود که در حال هماهنگی هستیم.

* فکر می‌کنم دکتر میرزاده هم تأکید زیادی برای بازگشایی آن داشتند.

بله، تأکید دکتر میرزاده هم بر فعالیت دوباره این واحد بود و دستور راه‌اندازی مجدد آن را هم صادر کردند.

* واحد آکسفورد در سال‌های اخیر یکی از پرحاشیه‌ترین واحد‌های دانشگاه آزاد اسلامی بود. بیشتر درباره آن توضیح دهید.

اینکه جمهوری اسلامی توانسته در قلب انگلیس دانشگاه تأسیس و دانشجویانی را تربیت کند، یک دستاورد بزرگ است و کسانی که از تأثیر یک دانشگاه بر جامعه باخبرند، نمی‌توانند آن را کتمان کنند. در دوران ریاست دکتر جاسبی بر دانشگاه آزاد اسلامی، شرایطی فراهم شد که این دانشگاه بتواند اقدام به تأسیس یک واحد دانشگاهی در آکسفورد کند، دکتر جاسبی هم به سرعت وارد عمل شد و این واحد راه‌اندازی شد. واحدی که 40هزار متربع مساحت دارد و مالکیت آن متعلق به دانشگاه آزاد اسلامی است. ما حتی شرایطی را فراهم کردیم که دانشجوی خودمان بتواند برای رفتن به آکسفورد انتقالی بگیرد یا نیمی از سال را در ایران و نیمی دیگر از سال را در واحد آکسفورد بگذراند. این شرایط مخصوصاً برای دانشجویی که مشغول تحصیل در رشته زبان انگلیسی است، یک شرایط ایده‌آل محسوب می‌شود. علاوه بر اینها دانشجویان خارجی نیز می‌توانند در صورت دارا بودن شرایط، در این دانشگاه تحصیل کنند.

* به جز آکسفورد چند واحد خارجی دیگر دارید؟

علاوه بر آکسفورد، واحدهای لبنان، امارات و کابل واحدهای فعال ما هستند. همچنین واحدهای بین‌المللی هم داریم که زیر نظر ما فعالیت می‌کنند. واحدهای جلفا، بندرانزلی، ماکو، کیش، قشم و خلیج فارس از جمله آنها هستند. هدف از راه‌اندازی واحدهای بین‌المللی این بود که علاوه بر اینکه بتوانیم اقدام به جذب دانشجوی خارجی در این واحدها کنیم، دانشجویانی که در خارج از کشور درس می‌خوانند هم بتوانند در صورتی که امکان ادامه تحصیل در آنجا را ندارند، به داخل کشور برگشته و در این واحد‌ها ادامه تحصیل دهند.

رییس واحد جلفا هم توضیحاتی درباره واحدهای بین‌المللی و مشکلات آنها می‌دهد و می‌گوید از زمان آمدن دکتر میرزاده اوضاع خیلی بهتر شده اما تا رسیدن به شرایط مطلوب همچنان راه زیادی در پیش است. انگجی با تأیید سخنان رییس واحد جلفا ادامه می‌دهد: سال گذشته 32 دانشجوی خارجی در واحد‌های بین‌المللی در حال تحصیل بودند که این تعداد را در سال جاری به 600 نفر افزایش دادیم، که این یعنی افزایش 18برابری تعداد دانشجویان خارجی در عرض یک سال. البته چشم‌انداز ما این است که ظرف مدت چهارسال تعداد دانشجویان خارجی را به بیشتر از 5هزار نفر برسانیم، قطعاً می‌دانید وقتی دانشجوی خارجی وارد یک کشور می‌شود، از جهات مختلف به سود کشور ماست، این دانشجو قابلیت ارزآوری دارد و یک‌سری هزینه هم جاری هم در کشور محل تحصیلش دارد. اما دستاورد بزرگتر زمانی است که این دانشجو بخواهد به کشورش بازگردد. ما باید کاری کنیم که او پس از بازگشت به کشورش، چندین نفر دیگر را برای تحصیل در ایران ترغیب کند، بعلاوه این دانشجو که دیگر فارغ‌التحصیل هم شده در آینده شغلی خود، در هر سمتی که باشد، نگاه مثبتی به ایران خواهد داشت و این نگاه در اطرافیانش نیز تاثیرگذار خواهد بود.

* بیشتر دانشجویان خارجی از کدام کشورها هستند؟

بیش از 90درصد دانشجویان خارجی، از اتباع کشورهای عراق و افغانستان هستند.

* دانشگاه آزاد اسلامی با چند کشور جهان در ارتباط است؟

ما با 150 کشور جهان تفاهم‌نامه همکاری امضا کرده‌ایم. البته این به این معنا نیست که با تمام این 150 کشور ارتباط فوق‌العاده نزدیکی وجود داشته باشد اما می‌توانم بگویم که با بیش از یک‌سوم این کشورها ارتباط و همکاری مشترک نزدیکی داریم و پروژه‌های مشترکی هم اجرا کرده‌ایم. به عنوان مثال واحد خراسگان ما در زمینه بیوگاز با تعدادی از دانشگاه‌های ایتالیا در حال همکاری است و در رشته ادبیات فارسی نیز با اغلب دانشگاه‌های کشورهای فارسی‌زبان دنیا به ویژه تاجیکستان در ارتباط هستیم. چند روز پیش هم در جلسه‌ای که با سفیر آلمان داشتم، بنا شده همکاری بین دانشگاه آزاد اسلامی با دانشگاه‌های آلمانی بیشتر شود. چند روز پیش نیز سفیر اوگاندا به این آمده و در جلسه‌ای رسماً از ما درخواست کرد که در این کشور یک واحد دانشگاهی تأسیس کنیم که این پیشنهاد نیز بررسی شد و در حال حاضر تصمیم بر آن است تا در این کشور نیز فعال شویم. زمانی که آیت‌الله هاشمی رفسنجانی در دوران ریاست‌جمهوری‌شان از کشور اوگاندا بازدید کردند، زمینی 8000 هکتاری در یکی از حاصلخیزترین مناطق کشور در اختیار دانشگاه آزاد اسلامی قرار گرفت تا بتوانیم همکاری‌های مشترک در زمینه تحقیقات کشاورزی، تولید محصولات استراتژیک و فراوری و بسته‌بندی محصولات انجام دهیم. همچنین این کشور ساختمانی را که متعلق به هلال احمر بوده، در اختیار ما گذاشته تا در آنجا دانشکده دندانپزشکی راه‌اندازی شود. کشور تانزانیا هم خواستار حضور ما در آن کشور است که درخواستشان در حال بررسی است. همینطور کشور عراق که در حال حاضر با چند دانشگاهشان در ارتباط و مشغول بررسی برای تأسیس واحدی در آنجا هستیم. با روسیه هم مذاکراتی داشته‌ایم و بنا شده تا آنان مجوز تأسیس واحد مسکو را به ما بدهند که البته با توجه به سازوکار اداری روسیه، مراحل صدور مجوز کمی زمان‌بر خواهد بود و در این مدت ما با دانشگاه «راشانیو» یا به زبان فارسی دانشگاه «روس نو» در ارتباط هستیم و تعامل خوبی میان ما و این دانشگاه وجود دارد. تا قبل از پایان سال نیز میزبان روسای یکی از دانشگاه‌های ترکیه هستیم و بناست در این دیدار درباره موضوعات مختلف و همکاری‌های آموزشی رایزنی کنیم.

موبایل چندباری زنگ می‌خورد. صدای پشت خط جلسه ساعت 6 بعدازظهر را یادآوری می‌کند. بعد از قطع تلفن می‌گوید سه ساعتی وقت داریم، اما با احتساب ترافیک می‌شود دوساعت. سوالاتم را ادامه می‌دهم:

* تمام این اقدامات در طول یک سال گذشته انجام شده؟

اکثراً بله.

* پس معاون پرکاری هستید. با این سرعت، به زودی باید یک پسوند «بین‌المللی» به عنوان دانشگاه آزاد اسلامی هم اضافه کنیم؟

برای بین‌المللی شدن، باید تفکر بین‌المللی در تمام سطوح وجود داشته باشد. مگر دراین معاونت چند نیرو وجود دارد. حداکثر 30 نفر در معاونت امور بین‌الملل دانشگاه آزاد اسلامی مشغول به کارند، مگر 30 نفر می‌توانند دانشگاهی را که بیش از یک و نیم میلیون دانشجو دارد، بین‌المللی کنند؟ بنابراین باید این تفکر همه جا وجود داشته باشد که ما باید بین‌المللی شویم و از خود دانشجو و رییس واحد گرفته تا شخص رییس دانشگاه دارای این تفکر بوده و این موضوع را مطالبه کنند که خوشبختانه دکتر میرزاده و اعضای هیات امنا دارای چنین نگاهی هستند.

- چقدر با وزارت امور خارجه هماهنگ هستید؟

میان ما و وزارت امور خارجه هماهنگی خوبی وجود دارد. با آقای قشقاوی، معاون وزیر امور خارجه، چندین جلسه داشته ایم و حتی برای برخی از سفرهای خارجی از ما هم دعوت می‌کنند و چند روز دیگر نیز برای یکی از سفرهای آقای ظریف از ما دعوت شده که احتمالاً یکی از مدیران کل را به این سفر اعزام خواهیم کرد.

چند کار باقی مانده را انجام می‌دهد و برنامه روزانه فردا را مرور می‌کند، توضیح می‌دهد که از اواخر ساعت اداری روز قبل برای فردایش برنامه‌ریزی و مطابق آن عمل می‌کند، مسوول دفترش از حضور مهمانی در پشت در خبر می‌دهد و چند ثانیه بعد، شاگرد قدیمی که از تبریز برای دیدن استادش آمده، وارد اتاق می‌شود. به زبان آذری با یکدیگر سلام و احوالپرسی می‌کنند و چند دقیقه به خوش و بش می‌گذرد. به شوخی به دکتر انگجی می‌گویم از همشهری بودنش با ما حرفی نزده بود که شاگرد قدیمی وارد بحث می‌شود و می‌گوید: احتمالاً دکتر چیزی از خودش به شما نگفته است، دکتر انگجی در زمان ریاست‌جمهوری آیت‌الله ‌هاشمی رفسنجانی سفیر ایران در کره جنوبی بود و سابقه دو دوره نمایندگی مردک تبریز در مجالش دوم و چهارم را هم دارد که در مجلس چهارم عضو هیات رییسه بود.

انگجی با عذرخواهی، جمع را برای خواندن نماز ترک می‌کند و شاگرد قدیمی ادامه می‌دهد: دکتر ریاست مرکز آزمون دانشگاه آزاد اسلامی را هم برعهده داشته و رییس اولین واحد دانشگاه آزاد اسلامی در تبریز بوده، در دانشگاه هم درس می‌دهد و من خودم از شاگردان سال‌های دور دکتر انگجی هستم.

دقایقی با طرح خاطرات و گفتگوهایی میان رییس واحد جلفا و شاگرد قدیمی می‌گذرد که انگجی دوباره به میان جمع می‌آید و به شوخی می‌گوید: این هم از یک روز ما، چیز دیگری مانده که بپرسی؟

* دکتر از سوابقتان چیزی نگفته بودید؟

الان معاون امور بین‌الملل دانشگاه آزاد اسلامی هستم.

* به ارتباطی که با کشورهای جهان دارید، اشاره کردید. ممکن است در تمام این کشورها دانشگاه آزاد اسلامی واحدی تأسیس کند؟

در اینکه ما در آینده واحدهای خارجی‌مان را افزایش خواهیم داد، شکی نیست اما نمی‌توان در تمام کشورها یک واحد تأسیس کرد چرا که در بسیاری از این کشورها مقرراتی وجود دارد که اجازه تأسیس دانشگاه خارجی در آن داده نمی‌شود البته ما سعی کرده‌ایم در این کشورها نیز ارتباطات خود را از طریق همکاری‌های مشترک پیش ببریم.

* رشته‌های پرمخاطب شما برای دانشجویان خارجی چیست؟

تقریباً اکثر رشته‌ها برای دانشجویان خارجی وجود دارد، اما این افراد عمدتاً در رشته‌های علوم پزشکی، حسابداری، رشته‌های مهندسی، مدیریت و ... است.

* وضعیت مالکیت واحدهای خارجی چطور است؟

تقریباً نیمی از واحدها متعلق به خودمان است و نیمی دیگر هم یا استیجاری است یا از طرف آن کشور در اختیار ما قرار داده شده است.

نزدیک غروب آفتاب است. با دو مهمان دیگرش کم‌کم آماده خروج می‌شود. یک بار دیگر برنامه روز بعد را کنترل می‌کند و از اتاق خارج می‌شود. فردا از 7 و نیم صبح روز کاری‌اش آغاز می‌شود. مقابل آسانسور یک خواسته را دوباره مطرح می‌کند: در گزارشت بنویس که برای بین‌المللی شدن باید اراده بین‌المللی شدن وجود داشته باشد و این اراده باید در تمام سطوح دانشگاه ظهور پیدا کند وگرنه کاری از پیش نمی‌رود. امروز هیچ دانشگاهی بدون ارتباط با دانشگاه‌ها و مراکز علمی معتبر خارجی نمی‌تواند ادعا کند که دانشگاه موفقی است.